http://www.tray-fa.com

Gübreleme Print E-mail


GÜBRELEMENİN ÖNEMİ

       Meyve bahçelerinde ağaçların sağlıklı gelişmesi, sürgün vermesi, çiçek açması, meyve teşekkülü ve olgunlaşmanın normal olabilmesi için toprakta yeterli seviyede besin maddesi bulunması gerekmektedir: meyve ağaçları topraktan sürekli besin maddeleri aldıkları için zamanla toprakta bulunan besin maddesi seviyeleri azalır. Dolayısı ile ağaçların gelişmeleri yavaşlar, verimleri düşer, ekonomik ömürleri kısalır. Meyve ağaçlarının toprakta en fazla aldıkları ve dolayısyla enfazla tükenen besin maddeleri azot, fosfor, potasyum ve kalsiyumdur. Toprakta noksan seviyede bulunan besin maddelerinin toprağa verilmesi işlemine gübreleme denilmektedir.

       Gübrelemede kullanılacak gübre çeşit ve miktarının, bahçe yerinin meyve yetiştiriciliğine uygun olup olmadığını tesbit etmek için toprak tahlili yapılması gereklidir. Şöyleki genel görünüş olarak bir bahçenin toprak yapısı yetiştiriciliğe uygun gibi görülsede belli bir derinlikten sonra taşlı,  su geçirmez ve hatta kayalık bir tabaka ile karşılaşılabilinir. Belli bir süre için kökler bu derinliğe gelinceye kadar normal bir gelişme olduğu halde daha sonra gelişme zayıflamakta hatta ağaçlar kuruyarak ölmektedir. Meyve çeşit ve türlerinin genel karekter olarak istedikleri toprak yapılarıda farklı olmaktadır. Örneğin derin köklü olmıyan erik, elme, ayva gibi ağaçlar killi topraklarda yetişebildiği halde kaysı, badem, fıstık gibi ağaçlar yetişemezler. Kireç miktarı çok yüksek olan topraklarda meyvecilik yapılamaz. Toprakta bulunan besin maddelerinin seviyelerini tesbit etmek dikimden önce ve daha sonraki yıllarda yapılacak gübreleme programının hazırlanmasına yardımcı olur.

     Meyve bahçelerinde bilinçli bir gübrelemenin uygulanması, bahçelerden usulüne uygun olarak alınacak toprak ve yapraklardaki analiz sonuçlarına göre belirlenir. Analiz yapılmadan gübre verildiğinde bir çok sakıncalar ortaya çıkmaktadır. Bunlar :
1- Gereğinden fazla gübre kullanılabilinir. Bu durumda hem ekonomik yönden üretici zarara uğrar, hemde fazla miktarda verilen gübreden dolayı meyve ağaçlarında gelişim bozuklukları meydana gelir.
2- Meyve ağçlarının ihtiyacı olan miktardan daha az gübre kullanılabilinir, bu durumda istenilen ürün alınamaz.
3- Kullanılan gübrenin miktarı kadar, gübrenin çeşidi, uygulama zamanı ve uygulama yöntemide önemlidir. Toprak yapısına göre yanlış cinste gübre kullanıldığında, toprağın fiziksel yapısında sonradan düzeltilmesi çok zor olacak bozulmalar meydana gelir. Örneğin asit karekterli bir toprağa asit karekterli gübre verildiğinde toprak dahada asitleşir.

Toprak Örneğinin Alınması
Dikimden önce toprak örneğinin alınması:
           Dikim yapımadan önce bahçenin genel toprak özelliklerini belirlemek için arazinin değişik yerlerinde profil çukurları açılmalıdır. Buralarda toprak yapısının renk, çeşit ve görünüş itibari ile hangi derinliklerde değiştiği, ana toprak yapısının derinliği, alt katmanlardaki toprak yapısı, taban su seviyesindeki yükseklikler gibi incelemeler yapılır. Ayrıca 60 cm kadar derinlikte iki örnek alınarak toprağın fiziksel yapısı ve besin maddesi seviyeleri tesbit edilir.
 
Dikimden sonra toprak örneği alınması :
  Image       Meyve ağaçları dikildikten sonra ağacın her bir hayat devresinde yeterli gübre miktarını belirlemek için belirli aralıklarla toprak örneği alınarak analizi yaptırılmalıdır. Toprak örneklerinin alınmasında dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır :
- Toprak örneği almadan önce bahçenin genel toprak yapısına bakılır, eğer bahçede meyil, toprak derinliği, toprak yapısı ve dranaj bakımından farklı yerler bulunursa her farklı yer için ayrı örnek alınmalıdır. Bir farklılık yoksa 20 dk. Kadar bahçeler için bir toprak örneği yeterlidir.
- Toprak örnekleri bahçe köşelerinden, çit ve yol kenarlarından, gübre yığını olan yerlerden alınmamalıdır. Ayrıca toprağın fazla çamurlu olduğu zamanlarda toprak örneği alınmamalıdır.
-   Toprak örneği ağaçların gübre uygulanacak alanlarından alınmalıdır..
- Toprak örnekleri sonbahar- kış gübre uygulamasından  en az 1-2 ay önce alınmalıdır.
-  Toprak örneği almak için bahçenin genel görünüşüne göre S, U şeklinde veya zikzak çizilerek bir hat boyunca yürünür. Bahçenin büyüklüğüne göre 20 dk kadar oalan bahçeler için 6-10 arasında yer işaretlenir. İşaretlenen yerlerin üzeri önce çapa veya kazma ile otlarından temizlenir, 50 cm derinlikte V şeklinde bir çukur açılır. Çukurun üst tarafından  20 cm derinlikte 3 – 5 cm kalınlıkta toprak dilimi alınarak düzeltilip bir kovaya konulur. Daha sonra 20 Image– 40 cm derinlikten yine 3 –5 cm kalınlıkta diğer toprak dilimi alınarak düzeltilip başka bir kovaya konulur. Bu işlem işaretlenen diğer yerlerde de aynen tekrarlanır. Bu şekilde aynı derinlikteki topraklar aynı kovada toplanmış olur. Toprakların içindeki taş, kök parçaları temizlenir ve toprak iyice karıştırılır, her karışımdan ortalama  1‘er kg toprak alınarak ayrı ayrı naylon veya bez torbalara konulur. Bir etiket hazırlanarak toprak derinliği ve diğer bilgiler yazılır. Analiz sonuçlarına göre yapılacak gübre ve tavsiyelerinin isabetli olabilmesi için bazı ön bilgilerin bulunması bu etikete okunaklı ve düzgün bir şekilde yazılması gereklidir.            

Yaprak Örneğinin Alınması  Yaprak örneğinin alınma amacı 
    Toprak örneğinde yapılan analizler, toprağın fiziksel ve kimyasal özellikleriyle toprakta bulunan toplam ve alınabilir besin Maddesi miktarını belirlemektedir. Meyve ağacı köklerinin derine gitmesi ve geniş yayılma alanlarının bulunması toprakta bulunan ve köklerin alabileceği besin maddesi miktarını kesin olarak veremez. Yeterli bir gübreleme için ağacın aldığı besin maddelerinin miktarınında bilinmesine gerek vardır. Buda ağacın çiçek, yaprak, sürgün, meyve analizleriyle sağlanabilir. Bu organlar içinde en iyi sonucu yapraklar verir. Yaprak analizleriyle bitkilerin topraktan ne kadar besin maddesi aldığı belirlenir.
          
       Bazı durumlarda toprakta yeterli gübreleme yapıldığı halde yaprakta noksanlık görülebilir. bU durumda toprağın yapısı ve besin maddesinin alınamama sebepleri araştırılmalıdır. Toprak yapısının bozukluğu, asit veya kireçli olması verilen gübrenin alınamamasına ve noksanlık meydana gelmesine etken olmaktadır.

Yaprak örneğinin alınmasında dikkat edilecek hususlar :
      Meyve bahçelerinden yaprak örneği alınmasında ağaçların besin maddesi kapsamlarını doğru olarak belirlemek ve yaprakların bir örnek alımını sağlamak açısından dikkat edilmesi gereken bazı hususlar vardır
      -  Bahçede farklı tür ve çeşitti meyve yetiştiriliyorsa, herbir meyve tür ve çeşidi için ayrı örnek alınmalıdır. Örneğin, bahçede hem elma hemde armut varsa, elmalar için ayrı, armutlar için ayrı ayrı örnek alınmalıdır. Ayrıca bir türün değişik cinsleri bulunuyorsa her birinden ayrı örnek örnek alınmalıdır.
- Bahçedeki meyve ağaçlarının yapraklarında sarılık, kıvrılma, kuruma görülüyorsa bunlar ayrı alınmalıdır.
- Yapraklar normal gelişme gösterdiği halde böceklerin yaptığı zarardan dolayı yırtılma, kıvrılma, şekil bozuklukları varsa bunlar alınmalıdır.
- Yumuşak ve saert çekirdekli meyveler için yaprak örneği alma zamanı tam çiçeklenmeden 8-12 hafta sonra  ( Temmuz – Ağustos ) olmalıdır.
- 20 dekara kadar büyüklükteki meyve bahçelerinde, bahçenin genel görülüşüne göre zik zak veya U harfi şeklinde yürünerek bahçeyi temsil eden  25 ağaç seçilir. Her ağacın 4 ayrı yönünden, omuz hizasındaki güneş gören hastalıksız uç sürgünlerin ortasındaki yaprak,  sapı ile beraber toplanır. Bu durumda 20 dönümlük bir bahçeden ortalama 100 yaprak alınmış olur. Daha büyük bahçeler için örnek sayısı artırılmalıdır.
- Alınan yaprak örnekleri delikli naylon veya müslin torbalara konularak aynı gün analiz labaratuvarına gönderilmelidir. Aynı gün gönderilmeyecekse buzdolabında muhafaza edilmelidir.
Toprak – Yaprak örnekleri için hazırlanan etikette bulunması gereken bilgiler şunlardır:
      Toprak – Yaprak örneğinin alındığı yer   
 Image      Alınma Tarihi                                        
       Bahçe sahibinin Adı- Soyadı                   
       Bahçenin alanı                                     
       Meyve ağaçlarının yaşı                        
       Meyve çeşidi                                      
       Görülen hastalık belirtileri                
       Hastalık ve zararlı durumu              
       Kullanılan gübreler                         
       Kullanılan ilaçlar                                                         
       Sulama şekli ve zamanı                 
       Taban suyu                                  
       Toprak işleme durumu                    
       Verimlilik                                  
       Peryodiside                                    

BİTKİ BESİN MADDELERİ

      Meyve ağaçlarının normal gelişebilmesi  ve bol ürün vermesi için toprakta yeterli miktarda besin maddeleri bulunmalıdır. Ağaçlar için en fazla kullanılan besin maddeleri azot, fosfor, potasyum ve kalsiyumdur. Diğer besin maddeleri de normal gelişme için çok önemli olup, bunların topraktan alımı, ana besin maddeleri kadar fazla olmamaktadır. Besin maddelerinin noksanlık ve fazlalıklarının meyve ağaçlarında meydana getirdikleri arazları şu şekilde sıralayabiliriz.:

Azot :
       Meyve ağaçları tarafından en fazla tüketilen bir bitki besin maddesidir.
Azot Noksanlık Belirtileri :
Azot ağaçların vegatatif gelişmesi ile doğrudan ilgili olup noksanlığında  ağaçların gelişmesi zayıflar. Sürgünlerin büyümesi gecikir, sürgünler kısa , ince olur ve gelişimi vaktinden önce durur. Yaprak ve meyve gözleri az olur, yapraklar normalden küçük olup sarımsı yeşil bir renk alır. Azot noksanlığı önce yaşlı yapraklarda sararma şeklinde kendini gösterir, noksanlık ilerledikçe diğer yapraklarda  sararmaya başlar ve yapraklar vaktinden önce dökülür. Meyve tutum oranı düşük olur, meyveler küçük kalır ve dökülür.

Azot Fazlalık Belirtileri :
      Azot fazlalığında ağaçların gelişmesi çok kuvvetlidir. Sürgünlerin boyları uzun ve sağlıklı görünüşte, yapraklar büyük ve koyu yeşil renktedir. Buna karşılık dokular yumuşak ve fazla suludur. Sürgünler yeterince pişkinleşemezler, bu durumda gerek kış soğuklarından gerekse hastalık ve zararlılardan kısa sürede etkilenirler. Hastalıklara karşı mukavemet azalır. Ürün fazla olmasına rağmen meyveler küçüktür.  Meyvelerin kabukları kalınlaşır ve kalitesi düşer.

Fosfor : 
       Fosforda en az azot kadar meyve ağaçlarının gelişmesi için mutlak gerekli olan bir besin maddesidir.

Fosfor noksanlık belirtileri :
   Meyve ağaçlarının gelişmesinde genel bir durgunluk olur, sürgün gelişimi gecikir, sürgünler kısa ve ince olur. Fosfor noksanlığı önce yaşlı yapraklarda görülür, yapraklar önce koyu yeşil renkli olmasına rağmen sonra yer yer morluklar görülür, yaprakların alt yüzü boyunca kırmızılıklara rastlanır, aşırı noksanlıkta morluklar bronzlaşır ve yapraklar dökülür. Yapraklar genelde normal büyüklüğünü alamaz. Meyve ağaçları mahsule geç yatar, meyveler küçük kalır ve meyve oluşumu gecikir, meyve dökümleri görülür,

Fosfor fazlalık belirtileri :
     Topraklara ihtiyaçtan fazla fosfor verildiğinde topprakta bulunan azot, potasyum, demir ve alüminyum gibi önemli bitki besin maddelerinin noksanlıklarında meydana gelen arazlar ortaya çıkar.

Potasyum :
       Potasyumda meyva ağaçları için azot ve fosfor kadar gerekli olan bir besin maddesidir.
     
Potasyum noksanlık belirtileri :
       Sürgünler erken gelişmeye başlamasına rağmen gelişme yavaştır. Sürgün boyları kısa ve ince kalır. Potasyum noksanlığı önce yaşlı yapraklarda kendini gösterir, yapraklar küçük kalır büyüyemez, yaprakların kenarlarında yanıklar meydana gelir, genelde yaprak renkleri açık yeşile döner. Yapraklarda bir kıvrılma olur. Meyveler küçük kalı, meyve renkleri normal rengini almaz ve kalitesi düşer. Meyve ağaçları dondan ve hastalıklardan daha kolay etkilenebilirler.

Diğer besin maddeleri :
        Meyve ağaçlarının gelişmesi için ihtiyacı olan besin maddeleri sadece azot, fosfor, potasyum olmayıp genel fonksiyonları ve yaptıkları işler bakımından en az bunlar kadar önemli olan kalsiyum, magnezyum, demir, mangan, çinko, bakır ve bor gibi elementlerde bulunmaktadır.
        
      Meyve yetiştirilen bölgelerdeki toprakların çoğu kireç bakımından yeterli olmakta ve hatta bazı yerlerde fazla miktarda kireç bulunmaktadır. Oysa fazla yağmur alan karadeniz bölgesi topraklarında kireç noksanlığı görülmekte olup, bu da kireçleme materyalleri ile toprağın asitlik durumu düzeltilmelidir. Magnezyum , demir, manğan, çinko, bakır ve bor gibi besin maddeleri genel olarak toprakta yeterli seviyededirler, ancak lokal olarak bazı yerlerde bu besin maddelerinin noksanlıklarına yapraklarda sararma, yaprakların deforma olması, ürün miktarının azalması, meyvelerde şekil bozuklukları ve dökümler, dallarda kamçılaşma ve rozedtleşme şeklinde rastlanır.
         
GÜBRELER ve GÜBRELEME YÖNTEMLERİ

          Toprak ve yaprak analiz sonuçlarına göre toprakta ve meyve ağaçlarında noksan olan besin maddelerinin teminine gübreleme denmektedir. Meyve ağaçlarına verilecek gübreler yapılarına göre şu şekilde sınıflandırılır.
1. Organik gübreler :Bu gruba ahır gübresi, kompost ve yeşil gübreler girer.
2. Ticaret ( Mineral ) Gübreleri : Bu gruba topraktan ve yapraktan uygulanabilen içinde belirli oranlarda besin maddeleri bulunan gübreler girmektedir.

 Organik Gübreler
 Ahır Gübresi  :
 Image         Çiftlik hayvanlarının katı ve sıvı ifrazatları ile yataklık olarak kullanılan maddelerden meydana gelir. Ahır gübresi içinde bulunan besin maddesi miktarı hayvanın cinsine, yaşına, beslenme durumuna göre değişmekle beraber bir ton ahır gübresinin içinde ortalama 5,5 kg azot, 2,5 kğfosfor, 5,5 kg potasyum ve diğer besin maddeleri bulunmaktadır. Ahır gübresinin faydalarını kısaca şu şekilde özetleyebiliriz.
- Toprakların yapısını düzeltir,
- Toprakların kolay işlenmesine yardımcı olur,
- Toprakların havalanmasına, ısınmasına, su tutmasına yardımcı olur,
- Toprağa verilen ticaret gübrelerinin yarayışlılığını artırır, Daha az miktarda ticaret gübresi kullanılmasını sağlar, Verim ve kalitenin artmasınayardımcı olur.Ahır gübresinin toprak ve meyve ağacına faydalı olabilmesi için belli bir süre uygun koşullar altında bekletilerek ihtimarının yapılması gereklidir. İhtimar yapılmakla gübrede bulunan yabancı ot tohumları ve hastalık etkenleri yok edilir. Taze gübrede bulunan mikro organizmaların yaşaması engellenir, besin maddesi seviyelerinde ayarlama yapılır, ayrıca bu besin maddelerinin gerek akarak gerekse uçarak yok olması engellenir.

Ahır gübresinin uygulanması :
   Meyve bahçesi tesisi edilmeden önce toprak hazırlığı döneminde ortalama olarak bir dk. arazi için 2-4 ton yanmış ahır gübresi, tüm araziye homojen bir şekilde dağıtılarak sürümle beraber toprağa karıştırılır.
Verim çağındaki meyve bahçelerinde  3-4 yılda bir olmak üzere iklim şartlarına göre sonbahar veya ilkbahar başlangıcında dekara 2-4 ton olacak şekilde verilir. Ahır gübresi uygulaması ya tüm araziye gübrenin  homojen şekilde dağıtılarak meyve ağaçları arasının sürülmesi şeklinde uygulanır, ya da ağaçların dal iz düşümüne gelecek şekilde gövdeden 50 cm uzaklıktaki 30-50 cm genişliğinde ki alana halka şeklinde homojen olarak dağıtılarak uygulanması şeklinde yapılır. bu Durumda diğerine göre daha az gübre kullanılır.

Yeşil gübre :
Toprağın yapısını düzeltmek, organik madde ve besin maddesi temin etmek için meyve ağaçlarının gövdeden belli bir uzaklıktan itibaren yetiştirilen baklağil türü bitkilerin toprağa gömülmesi ile sağlanır. Bu bitkilerin ekim zamanı bölge şartlarına göre değişir. Ancak bitkiler çiçeklenme devresine gelmeden önce toprağa karıştırılmalıdır.

Ticaret ( Mineral ) Gübreleri
Azotlu gübreler ve uygulanışı :
  Image    Meyve ağaçları için en  çok kullanılan azotlu gübreler amanyum sülfat ( %21 ), Amanyum Nitrat ( % 20.5 ), Kalsiyum Amanyum Nitrat ( % 26 ), ve üredir. Toprak, iklim ve ekonomik faktörler meyve ağaçlarında hangi azotlu gübrenin kullanılması gerektiğini belirleyen önemli etmenlerdir. Uygulanacak azotlu gübre miktarının belirlenmesinde toprağın yapısı ve azot kapsamı, meyve ağacının azot ihtiyacı dikkate alınmalıdır.  Toprak ve toprak analiz sonuçlarına göre belli bir miktarda ve çeşitte gübre uygulaması yapılmalıdır.

     Azotlu gübreler, azotun toprakta çabuk ayrışması ve yıkanması, bitki tarafından çok çabuk tüketilmesi ve meyve ağacı için uzun bir gelişme dönemi ihtiyacı olması gibi sebeplerden dolayı yılda 2 defa uygulanır. Analiz sonuçlarına göre ihtiyaç olan azotlu gübrenin yarısı iklim şartlarına göre şubat-mart aylarında, diğer yarısı da haziran ayında ilk sulama ile birlikte verilir. Azotlu gübreler ağacın mahsule yatmamış olmasına, mahsul yıllarında olmasına göre ağacın gövdesinden belli bir uzaklıktan itibaren, ağaçların dal iz düşümleri arasında kalan bölgeye halka şeklinde muntazam olarak serpilerek tırmık veya çapa ile toprağa karıştırılması şeklinde uygulanır.

Fosforlu gübreler ve uygulanışı :
   Meyve ağaçlarında genellikle fosforlu gübre olarak süper fosfat ( %16-18 ) ve triple süper fosfat ( % 43-46 ) gübreleri kullanılmaktadır. Fosforlu gübreler kışlık gübre olarak bilinirler. Meyve ağaçlarında uygulanacak fosforlu gübre miktarı analiz sonuçlarına göre belirlenmelidir.
Fosforlu gübreler toprakta yavaş eridiklerinden ve yavaş hareket ettiklerinden 3 yılda bir olmak üzere kasım – şubat ayları arasında uygulanır.

   Image  Fosforlu gübreler meyve bahçelerinde iki değişik yöntemle verilebilir. Bunlardan birincisi ağaçların dal iz düşümlerine 30 cm genişlikte, 15-25 cm derinlikte halka şeklinde açılacak banta muntazam olarak serpilerek üzerinin kapatılmasıdır. Ancak bu uygulama ile ağaç kökleri  kesileceğinden uygulanması dikkat istemekte olup sakıncalıdır. İkinci yöntem ise ağaçların dal iz düşümleri altında  bir halka üzerinde ağacın büyüklüğüne göre açılacak  16-32 adet 15-25 cm derinlikteki çukurlara muntazam ve eşit olarak dağıtılarak üzerinin toprakla örtülmesidir. Bu uygulama pratik olarak belirtilen halka üzerinde bel küreği ile bir çukur açıp gerekli gübre toprağa konulduktan sonra bel küreğinin topraktan çekilerek üzerinin düzeltilmesi şeklinde yapılabilmektedir.

Potasyumlu gübreler ve uygulanışı :
      Potasyumlu gübreler nitrat, potasyum sülfat ve potasyum klorurdur, en çok kullanılan potasyum sülfat olup içinde %48-52 etkili madde vardır.

      Toprak analiz sonuçlarına göre toprakta potasyum noksanlığı görülüyorsa belirlenen dozdaki potasyumlu gübre fosforlu gübrenin uygulanması gibi toprağa verilebilir. Ayrıca fosforlu gübrelerle karıştırılarakta aynı zamanda uygulanabilir.

Yaprak Gübreleri ve Uygulanışı :
    Yaprak gübreleri bileşimlerinde ana besin maddelerini ve demir, çinko, bakır, mangan, mağnezyum ve diğer elementleri bulunduran, yaprağa püskürtülerek uygulanabilen gübrelerdir. Yaprak gübrelerinin bileşimleri uygulanacak element durumlarınana göre farklı farklı olabilmektedir. Yapılan yaprak analiz sonuçlarına göre eksik olan besin maddelerini bünyesinde bulunduran yaprak gübresi çeşidi seçilerek uygulanmalıdır.
    
   Yaprak gübrelerinin hazırlanması, belli bir hacimdeki suya belirlenen ölçek kadar yaprak gübresinin karıştırılarak normal ilaçlama aletlerinden biri ile ağaçlara püskürtülmesi suretiyle uygulanır. Uygulamada hava sıcaklığının fazla olmamasına dikkat edilmeli sabah veya akşam saatlerinde uygulama yapılmalıdır. Uygulamayı takiben 24 saat içinde yağmur yağarsa yeniden gübreleme yapılmalıdır. Her besin maddesi için gerekli olan doz belirlenmiştir, bu miktardan daha fazla kullanıldığında yapraklarda ve meyvelerde yakma olacağından zararlıdır. Uygulama yaparken yaprakların alt ve üst düzeylerinin tamamen gübre solüsyonu ile ıslatılmasına, tüm yeşil aksamda kuru yer kalmayıncaya kadar püskürtmeye devam edilmelidir.
    
     Yaprak gübreleri meyve ağaçlarında ortalama üç dönemde uygulanmalıdır, birincisi ilk çiçek görüldüğünde, ikincisi meyve tutumunda, üçüncüsü ikinciden 15-20 gün sonra uygulanmalıdır. Yaprak gübreleri uygulamaları aynı döneme rastlıyan bazı zirai mücadele ilaçlarıyla karıştırılarak uygulanabilir. Ancak kullanılan yaprak gübresi çeşidinin mücadele ilaçlarıyla karıştırılıp karıştırılamayacğı incelenmeli, şayet karıştırılabiliyorsa karışım hazırlandıktan sonra bekletilmeden uygulanmalıdır.
 

 
< Prev   Next >

Ana Menu

Ana Sayfa
TARIM
ARASTIRMA
^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
LINKLER
Ara - Bul
^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^

Tarim Bölümü

Counter

Free Counter