http://www.tray-fa.com

Diger Turunçgiller (Lime- Sadok - Turunç - Bergamot - Agaç Kavunu) Print E-mail

LİME

    Limeler 3 -5 mt. boyunda ağaçlardır. Habitusu oldukça sıktır. Bazı çeşitler dikenlidir. Yaprak daha ufak, narindir. Çiçekler beyaz ve güzel kokuludur.  En küçük meyveli türdür. Olgun meyveler sarımsı yeşil renkte ve çok ince kabukludur. Meyvenin içi yeşilimtrak renkte, çekirdek bazen hiç yok bazende 3-4 tane olabilir.

  Limeler limonların aksine nemli ve yarı tropik bölgeleri daha çok severler. Fazla sıcaklık toplamı isterler. İçki imalinde ve içki ile içerken limon gibi kullanılabilirler. C vitamini fazla değildir. Asit miktarı %7-8 dir. Keskin kokulu olup esans ve güzel kokulu marmelat yapımında kullanılabilinir. Asit ekşi limeler ve tatlı limeler olmak üzere iki gruba ayrılır. Asit limeler küçük meyveli ( Meksika Lime ), Büyük meyveli ( Tahiti lime ) olmak üzere ikiye ayrılır. Tatlı limelere palastin tatlı lime örnek verilebilir. Genellikle yaz aylarında Mayıs-  Ekim arasında olgunlaşırlar.  

Meksika Lime : Soğuklara  hassastır. Ağaçları orta irilikte bol yapraklı ve turunçgiller içinde en küçük yapraklı çeşittir. Meyveleri küçük, kabuk rengi açık grimsi yeşil ve çok cilalı parlak bir kabuğu vardır. Kabuk çok incedir. Asit miktarı fazla olması ile ekşidir. Meyve eti yeşilimtrak, usare saydamdır. Usare miktarı çok boldur. Meyvede 10 dilim 5-10 çekirdek vardır. Limeler içinde en güzel kokulu olandır. Çekirdeklerinden üretilir ve sürekli çiçek açar. Göçüren hastalığı için çok çabuk simton gösterdiğinden intikatör bitki olarak kullanılabilinir.

Tahidi Lime : Soğuklara az duyarlıdır. Ağaçları daha iri ve kuvvetli gelişir. Taçı daha yayvandır. Yapraklar orta irilikte dallar dikensizdir. Meyvesi orta irilikte olup kabuğu cilalı. Kabuk rengi açık limon renginde ve incedir.  Triploittir. Az çiçek tozunun oluşması, meyve ucundaki memelerin az belirgin oluşu özelliğidir. Usaresi renksiz,saydamdır. Sulu, güzel aromalı bir çeşittir. Meyvede 10 kadar dilim vardır. Dilimlerin birleştiği orta eksen kapalıdır. Sürekli çiçek açan ekşi çekirdeksiz bir çeşittir.


Bears : Limon sarısı renginde tahiti limendan bir tomurcuk mutasyonu olarak oluşmuştur. Çok ekşi, 8-12 dilimli ve çekirdeksizdir. Meyvesi Tahiti limeden daha küçüktür.

Paletsin Tatlı Lime : Tatlı limon imside verilir. Orta büyüklükte ağaçları vardır. Yaprak iriliği tahidi lime gibidir. Meyvesi yuvarlak olup çok hafif memelidir. Kabuğu çok ince üzeri düz ve cilalıdır. Limon sarısı rengindedir. Meyve eti açık renkte, yeşilimtrak renk çok az belirgin çok sulu ve asit miktarı çok azdır. İyi bir anaçtır.

ŞADOK
      Turunçgiller içerisinde toprak tuzluluğuna en dayanıklı türdür. Her türlü toprakta yetiştirilebilir. Tadı altıntoptan daha iyidir. Meyve eti pembedir. Tulumcuklar birbirinden bilim zarları tulumcuklarından ayrılır. Monoembiriyonik bir türdür. İslah materyali olarak kullanılabilir. Yetiştirilmesi için sıcak ve nemli iklime ihtiyaç duyar. 


TURUNÇ
Image    Turunç ağacı 7 – 10 mt. boylanır ve konik bir yapısı vardır. 2n= 18 dir. Dikenli bir türdür. Bu dikenlere kalın dallarda bile rastlanır.  Yapraklar iridir. Kanatçık bakımından 3 iri kanatçığa sahiptir.  Çiçekler yaprak koltuklarında 2 -3 adet olabildiği gibi çok sayıda da olabilir. Güzel kokulu çiçeklerinden esans elde edilir. 5 taç, 5 çanak yaprağı vardır. Erkek organ dipten birbirine bitişiktir. Meyve iriliği portakal gibidir. Kabuk daha pürüzlü olup meyve rengi portakal renginde olmasına rağmen ağaç üzerinde kazla kalınca kızarır. Yuvarlak şekillidir. 10 -14 dilimli olup usare tulumcuklarının dış kabukları oldukça kalındır. Çok çekirdeklidir. İyi bir turunçgil anacıdır.

      En çok reçel, marmelat, likör sanayinde kullanılır. Meyvelerinden , çiçeklerinden ve genç sürgünlerinden esans elde edilebilir. Anaç olarak kullanılır. Göçüren virüs hastalığına duyarlıdır. Turunçlar normal turunçlar ve anormal turunçlar olarak 2 gruba ayrılır. Normal turunca örnek olarak Afrika turuncu Brezilya Turuncu, Rubidu turuncu, standart turunç gösterilir. Anormal turunca örnek dai-dai turuncudur.

      Turunçların hepsinde meyve eti ekşidir. Bir kısmında acıdır. Meyve eti tatlı olan turunçlarda vardır. Tatlı olanlara bitter- sweet adı verilir. Turunç ağaçları orta kuvvette bazen de kuvvetli olur. En önemli özelliği dikenli oluşudur. Yapraktaki kanatçıklar portakala nazaran daha geniştir. Meyve açıldığında meyve eti portakala nazaran daha koyu renkte ve daha pürüzlüdür. Kokusu portakal gibi değildir. Özel bir kokusu vardır.


BERGOMATLAR 

      Genellikle esans imali bakımından önemlidir. Esans, çiçek ve meyvelerden elde edilir. Ağaçları orta irilikte ve gelişmesi ortadır. Meyve iriliği portakal gibidir. Kabuğun üzeri daha pürüzlüdür. Bu pürüzlerde esans  bezleri derin olarak gömülüdür. Genellikle meyveleri ekşidir. En bol ve kaliteli esans 15-40 yaşından elde edilir. 1 ağaçtan 1 kg ham esans elde edilebilir.


AĞAÇ KAVUNU

    Ağaç kavununun belirgin özelliği gövde ile dallar arasında dengesiz durumdur. Dallanma şekli çok seyrektir. Ağaçları 3 -5 mt. boylanan dikenli bir türdür. Dikenler 3-5 cm olabilir. Yaprakları diğer bütün türlerden daha iridir. Yaprak uzunluğu 15 -18 cm ve oval şekillidir.  Çiçekleri 1-2 li veya salkım şeklinde olabilir. Taç yapraklar mor renklidir. Çiçeklerde morfolojik kısırlık olma ihtimali fazladır. Dişi organ dumura uğrar, genellikle % 60- 70 morfolojik kısır çiçek verir. Çiçeklerde çanak yapraklar 4-5 , taç yapraklar 5- 7 tanedir. Oldukça iri olan meyvesi citruslar içersinde en yoğun ( hacmine göre fazla ağır) meyvelerden biridir. Meyve kabuğu kalın ve tatlıdır. Reçel yapımında kullanılır. Meyve içi sarı, 7 -11 dilimlidir. Dilimler ekşidir. Çekirdek sayısı her dilimde üçer  civarında olup çekirdekler polyembriyodur.  Yeni sürgünler menekşe rengindedir.


      Özellikle meyve kabuklarının kullanılması yönünden şeker ve şekerleme sanayinde önemlidir. Kabuk oldukça kalındır. Bu durum reçel ve marmelat yapımında önemli ham maddedir. Kabuğun beyaz kısmı tatlıdır. Ayrıca kabukta çok güzel koku vardır. Soğuklara çok duyarlıdır. Meyve eti bazı çeşitlerde ekşi, bazı çeşitlerde tatlıdır.

 
< Prev

Ana Menu

Ana Sayfa
TARIM
ARASTIRMA
^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
LINKLER
Ara - Bul
^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^

Tarim Bölümü

Counter

Free Counter