|
SALATA VE MARUL YETİŞTİRİCİLİĞİ
Ülkemizde yetiştirilen salataları 3 grupta toplayabiliriz.
1. Kıvırcık yapraklı salatalar: Baş bağlamayan bol yapraklı salatalardır.
2. Marullar: Bu salataya Romen salatası da denir. Uzun yaprakları birbirini örterek baş meydana getirir. Memleketimizde yetiştirilen yabancı çeşitlerin yanında üstün özelliklere sahip yerli çeşitlerimizde mevcuttur.
3. Baş salatalar: Son yıllarda üretimi hızla gelişen kapalı bir başa sahip salatalardır. Başın sıkı olması istenen bir özelliktir.
İKLİM İSTEKLERİ
 Salatalar yetiştiği mevsimler dikkate alındığında kış, bahar ve yaz salatası olarak sınıflandırılabilirler. Kış ve ilkbahar salataları kısa günde baş meydana getirirler. Yazlık salatalar uzun günden etkilenmeden baş bağlarlar. Salata ve marullar ılık iklim bitkisidir. Kışı sert olmayan bölgelerde yıl boyu yetiştirilmeleri mümkündür. Düşük sıcaklıklara dayanma zamanı 6-10 yapraklı devresidir. Kışlık çeşitler 0-5°C arasındaki sıcaklıklarda 5-10 gün dayanabilmektedirler.
TOPRAK HAZIRLIĞI
Salata ve marullar her tür toprakta yetiştirilebilmektedir. Ancak kaliteli ürün için, humusça zengin su tutma kabiliyeti iyi kumlu-tınlı veya tınlı-kumlu topraklar idealdir. Toprak reaksiyonuna hassastır, asitli topraklarda kalite bozulur. Salata ve marullar yıl boyunca değişik mevsimlerde birkaç kezyetiştirildiği için toprak hazırlığı yetiştirme mevsimine göre 2-3 ay önceden yapılır. Dikim yapılacak toprak pulluk ile sürülür. Diskaro, tırmık çekilir ve karık pullukları ile masuralar hazırlanır.
GÜBRELEME
Salatalar organik materyali zengin topraklarda daha güzel gelişir ve verimli olurlar. Toprakta yeterli organik madde yoksa dönüme 2-4 ton çiftlik gübresi verilir. Ticaret gübresi olarak dönüme 30 kg amonyum nitrat, 30-40 kg süperfosfat ve 20-30 kg potasyum sülfat verilmesi uygundur. En uygun gübreleme toprak analizine göre yapılacak gübrelemedir. Fosforlu ve potaslı gübreler son toprak hazırlığı sırasında. Azotlu gübreler ise 3-4 seferde verilmelidir. Azotlu gübrenin yarısı dikimde diğer yarısı ise gelişme döneminde sulamalardan önce 2-3 seferde verilmelidir.
EKİM ZAMANI
Yetiştirme zamanı iklim ve çeşitlere bağlı olarak değişmektedir.
| | Tohum Ekimi | Fide Dikimi | Hasat Zamanı | İlkbahar
Yetiştiriciliği | Ocak
Şubat | Mart
Nisan
| Mayıs
Haziran | Sonbahar
Yetiştiriciliği | Temmuz
Ağustos
| Ağustos
Eylül
| Ekim
Kasım | Kış
Yetiştiriciliği | Ağustos
Eylül
| Eylül
Ekim
| Kasım
Aralık |
DİKİM SİSTEMİ
Yetiştirmede en uygun sistem, masura denilen kabarık sırtlar üzerinde tek veya çift sıra halinde yapılan yetiştiriciliktir. Masuralar üzerinde sıra arası mesafesi 25-40 cm’dir. Salata ve marullar tohumların tarlaya doğrudan ekilmesi ve fide yetiştirilerek fidenin tarlaya dikilmesi şeklinde yetiştirilir. Doğrudan tohum ekerek yetiştirme sisteminde dönüme 100-120 g tohum kullanılır. Ekim derinliği 2 cm kadar olmalıdır. Tohum ekiminde toprak iyice ufalanarak çok iyi hazırlanmalıdır. Genel olarak uygulanan yetiştiricilik fideden yetiştirme şeklindedir.  Fidedenyetiştiricilik ürünün daha erken yetiştirilmesini sağlar. Salata-marul tohumlarının çimlenmesi için en uygun toprak sıcaklığı genelde 4-25°C’ler arasında olduğu halde kıvırcık baş salatalarda bu sıcaklık 29°C ye yükselmektedir. Yetiştirme periyoduna bağlı olarak tohumlar sıcak soğuk ve ılık yastıklara ekilir. Sıravari ekim serpme ekime göre daha iyidir. Ekim sonrası fideler 2-3 yapraklı olduğunda seyreltilir. Seyreltilen fideler bir başka yere şaşırtılabilir. Fideler 5-6 yapraklı olunca dikime hazır demektir.
Dikim zamanı fideleri kökleri zedelemeden topraklı olarak çıkarmalıdır. Dikim, plantuar dediğimiz dikim çubukları. veya çepin ile yapılabilir. Fidelerin yerlerine dikimlerinde derin dikimden kaçınılmalıdır. Büyüme ucu toprak dışında kalmalıdır. Derin dikim büyümeyi geciktirmektedir.
ÇAPALAMA
Salataların gelişme devresi kısa olduğu için 1-2 çapa yapılır. Çapa yüzlek yapılmalıdır. Ayrıca kurak havalarda muntazam aralıklarla sulama yapılmalıdır.
 HASTALIK VE ZARARLILARLA MÜCADELE
Sağlıklı büyümeleri için Mücadele Kuruluşlarının önerdiği şekilde ilaçlamaya özen gösterilmelidir. Münavebeye önem verilmeli ve salata-marul ekilecek tarlada 4 yıl süre ile salata-marul ve yer elması ekilmemelidir.
HASAT
Hasat birkaç seferde yapılır. Olgunbaşlar bıçak ile kesilir ve kasalara tek sıra ençok iki sıra halinde konur. Hasat sırasında yapraklar toprak ile bulaştırılmamalıdır. Aksi halde yıkama gerekecek ve işçilik artacaktır. Hasat edilen salata ve marulların iyi olmayan birkaç dış yaprağı atılır ve ambalaj kaplarına tek sıra halinde yerleştirilir.
Kaynak: Samsun Tarım İl Müdürlüğü
Çiftci Brojürleri Serisi
e-mail :
This email address is being protected from spam bots, you need Javascript enabled to view it
web : http://www.samsuntarim.gov.tr/
|
