http://www.tray-fa.com

Kavun - Karpuz Yetistiriciligi Print E-mail

 KAVUN YETİŞTİRİCİLİĞİ 

       Kavunun Anavatanı İran, Türkiye ve komşu ülkelerdir. Cantalop denilen küçük damarlı kavunun orjini Diyarbakır dolaylarıdır. 

BİTKİSEL ÖZELLİKLERİ

 Image     Kavun kabakgiller familyasından tek yıllık bir bitkidir. Kökleri yüzlek, gövdesi toprak üzerinde yayılıcı formdadır. Yaprakları oldukça büyük kalp şeklinde belirli belirsiz beş köşelidir. Çiçekler yaprakların gövdeye birleştiği noktalardan kısa saplı olarak çıkarlar. Bir kavun bitkisi üzerinde hem erkek hem dişi çiçekler bulunur. Erkek çiçekler küme halinde dişi çiçekler tek tek olup kısa ve kuvvetli bir sap üzerinde bulunurlar. Kavunun 1000 tohum ağırlığı 32-38 gr.dır. çimlenme güçlerini 5-8 yıl koruyabilirler.

BESİN DEĞERİ

      Kavunlarda %10-15 oranında kuru madde vardır. Şeker oranı yüksektir. Azotsuz ekstrakt maddeler bakımından zengindir. B1, B2, C vitaminleri bulunmaktadır. Kışlık kavunlar iyi muhafaza edildiklerinde 8-9 ay bozulmadan kalabilmektedirler. Kavun meyve olarak yenildiği gibi küçük keleklerinden turşusu ve dondurması yapılır.

İKLİM VE TOPRAK İSTEĞİ
 
     Kavun ılık ve sıcak iklimi sever. Yüksek sıcaklık ve güneş ışığı kavunun kalitesini yükseltir. İklimi soğuk olan yerlerde sıcak yastıklarda ve seralarda yetiştirilebilir.  Kavun tohumu toprak sıcaklığı  12 C0 olduğu zaman çimlenir. Yeni çıkan fideler ilkbahar donlarından zarar gördükleri için ilkbahar donları geçtikten sonra ekilmelidir.

      Kavun yetiştirilen yerde toprak nemli olmalıdır. Süzek, derin, kumlu-tınlı veya tınlı- kumlu topraklar kavun yetiştiriciliği için uygundur. Kavun fazla asitli toprakları sevmez. Ph 6-6.7 asitlik normaldir. Çok asitli toprakta yetiştirilen kavun zayıf büyür yaprakları sarımtırak yeşil renk alır. Bu toprakların kireçlenmesi gereklidir. 


YETİŞTİRİLMESİ

      Kavun yetiştirilecek toprak 2-3 veya 4 defa derince sürülüp tırmıklanır. Kıştan önce dönüm başına 4-5 ton ahır gübresi verilir. Ekim zamanı bölgenin iklim ve toprak yapısına bağlı olarak belirlenir.

      Kavun yetiştiriciliğinde 2 çeşit ekim sistemi bulunmaktadır. Birinci usulde pullukla açılan çizgiye tohum atma şeklinde olur. Çizgiler arasında ortalama 1 mt aralık belirlenir. Pulluğun arkasından bir kişi tohumu açılan çizgi içersine bırakır. Bu usulde dönüme 2,5-3 kilo tohum atılmaktadır. Pulluğun arkasından bir tırmık sonrada sürgü geçirilerek tohum ekilmiş olur. Ekimden 3-4 hafta sonra sık çıkan bitkiler seyreltilir. Çizgi üzerinde her 2 bitki arasında 1-1,5 metre aralık bırakılır.

      İkinci ekim yöntemi ocak usulü ekimdir. Bu usulde iyi hazırlanmış tarlada 1-1,5 metre sıra arası, 1-1,5 metre sıra üzeri olacak şekilde ocaklar açılır. Bu ocakların içine 1-2 Kilogram iyi yanmış gübre verilir. Toprakla karıştırılır. Toprak tava gelince 4-5 adet kavun tohumu ocaklara 2-3 cm gömülür ve arkasından su verilir. Toprak kuru ise tohumlar ortalama 24 saat suda bekletilip daha sonra ekilmelidir.

      Ekimden 2 hafta sonra çıkan fidelerden en kuvvetli 2-3 adedi bırakılır diğerleri sökülür. Fideler 4-5 yapraklı olduktan sonra en kuvvetli olan bir tane fide bırakılır diğerleri sökülür. Kavunlar kol atmaya başladıktan sonra her dalda 4 üncü yaprak hizasından uç alma işlemi yapılır. Çiçek açıp döl bağladıktan sonra dalların köke yakın kısımlarında 3-4 tane meyve bırakılıp diğerleri koparılır. Bu sayede kavunlar hem iri ve gösterişli olur, hem de erken olgunlaşır.


BAKIM İŞLERİ

      Kurak zamanlarda kavunların sulanıp, çapalanması gerekmektedir. Kavunlar bol gübreli topraklarda iyi gelişip kaliteli ürün verirler. Toprak yapısı ve analiz sonuçlarına göre gerekli olan kimyasal gübreler verilmelidir. Gübreler tohumun 7-8 cm dışına ve 10 cm derinliğine verilirler. Azotlu gübreyi ihtiyacı olan miktarın yarısını ekimde, yarısını da çiçek açımı döneminde olacak şekilde vermelidir. Fosforlu gübreler ihtiyaç olan miktarın tamamı ekimle beraber verilebilir.

MÜNAVEBE     

Tarla usulü kavun yetiştiriciliğinde 2 yıllık bir münavebe uygulanmalıdır. Birinci sene kavun veya karpuz ekilen yere ikinci sene tahılgillerden bir bitki ekilmelidir.

HASAT

      Kavunlar olgunlaştığı zaman elle saplarından koparmak suretiyle hasat edilirler. Kavunun olgunlaştığı sapı yanındaki kulağının kuruması, renginin parlak olmasından anlaşılır, dip tarafı yumuşar güzel kokmaya başlar ve ağırlaşır. Hasat sabahın erken saatlerinde veya akşamüzeri yapılmalıdır.

      Uzun süre saklanmak istenen kavunlar sapının bir kısmı ile beraber kesilerek saklanacak yere getirilir, asmak suretiyle veya üzerinde saman sapları bulunan raflara dizilmek suretiyle saklanırlar. Kalın kabuklu kavunların muhafazası daha kolaydır. Uzun süre saklanacak olan kavunlar tam olgunlaşmadan önce hasat edilmelidir.


HASTALIK VE ZARARLILARI
     
Mantarİ Hastalıkları:
 
Image Külleme : Sıcak ve rutubetli geçen yaz aylarında zararı çok olur. Kavun yaprakla filizlerinin üzeri kül serpmiş gibi bir hal alır.

Mücadelesi: Hastalık görülür görülmez sabahları kavun yaprak ve filizleri üzerine kükürtlü ilaçlama yapılır.


Mildiyö : Mantari bir hastalıktır. Yapraklar üzerinde kenarları köşeli, üst yüzleri esmer lekelr meydana gelir. Lekelerin alt yüzü gri ve ince bir tüy tabakası ile örtülüdür. Sonra yapraklar kurur, mantar gövde de hastalık meydana getirir. Meyvelerin şekilleri bozuk olur.

Mücadelesi : Lekeler görülmeye başlandığı zaman fungisitlerle ilaçlama yapılmalıdır. 

Kavun Antraktnozu : Bu hastalık kavun yaprakları üzerinde yağ lekelri şeklinde meydana gelir. Daha sonra bu lekeler kurur ve çatlar. Meyvelerin toprağa temas eden kısımda esmer lekeler oluşur. Kısa zamanda bu lekeler genişler ve çukurlaşır. Et kısmına ilerlemesi ile kavunlar yarılır ve önemli bir kısmı çürür.

Mücadelesi : Hastalık görülen bitkiler derhal koparılıp yakılmalıdır. Münavebeye önem verilmelidir. Tohumlar sağlam meyvelerden alınıp ekilmeden önce dezenfekte edilmelidir. Bitkiler üzerine fungusitlerle ilaçlama yapılmalıdır.

Kavunlarda Solgunluk Hastalığı : Hastalığa tutulan kavun bitkisi kısa veya uzun bir müddet sonra solarak kurur. Fusarium mantarları kışı toprakta geçirir ve ertesi yıl aynı yere ekilen bostan bitkilerine bulaşırlar. Mantar bitkinin kök boğazlarından veya toprak altı kısımlarından girerek iletken borular içersine yerleşir ve bu boruları tıkar. Bitkide önce bir solgunluk hali görülür daha sonra tamamen solarak kurur.

Mücadelesi : Hastalığa yakalanmış bitkiyi kurtarmak mümkün değildir. Ancak hastalığın çıkmasını önlemek için tedbirler alınmalıdır.
      Aynı tarlaya üst üste her yıl bostan ekmemeli, dört yılda bir ekim yapılmalıdır. Bu hastalığa dayanıklı kavun çeşitleri seçilmelidir. Tarlada sulama ve gübrelemeye önem verilmeli, gereğinden fazla sulama yapılmamalı ve gereğinden fazla gübre verilmemelidir.

      Seralarda yetiştirme yapılıyorsa hastalıklı topraklar sterlize edilmelidir.

ZARARLILARI

Kırmızı Örümcekler : Kavun yapraklarının alt kısmında yaşar, yaprakların öz suyunu emerek solup kurumasına neden olur.
Mücadelesi : Kimyasal ilaçlarla mücadele yapılır.


Yaprak Bitleri : Siyah yaprak bitleri kavunda özellikle kurak geçen yıllarda büyük zarar meydana getiririler, yaprakların alt taraflarında ve filiz uçlarında öz suyu emerek beslenirler, bitki zayıf kalır sonunda büzülerek kurur.
Mücadelesi : Kimyasal ilaçlarla ilaçlama yapılmalıdır.


Bozkurtlar :
Bozkurtlar yeni büyümeye başlayan kavun fidelerinin kök boğazından kesmek suretiyle zarar meydana getirirler.
Mücadelesi : Zarar görülmeye başlandığında kimyasal ilaçlama yapılmalıdır.


Telli Böcek veya Kavun Karpuz Yaprak Böceği : Bu böcek kavun yapraklarını hatta meyvesini kemirerek büyük zarar yapar. Yenen yapraklar dantel görünümünde olurlar.  Meyvelerin kalitesi düşer, böceğin zararı haziran- ağustos ayları arasındadır. Ergin böceğin üzerinde 6 şardan 12 adet siyah nokta vardır. Bir dişi böcek yaprak üzerine 100-400 yumurta bırakır. Ergin böcek kışı toprak altında veya bitki artıkları arasında geçirir.
Mücadelesi : Zararlı görüldüğünde derhal ilaçlı mücadeleye başlanmalı, gerek duyulursa bir hafta sonra tekrarlanmalıdır.

Kavun Sineği : Kavunlara fazla miktarda zarar yapan bir sinek olup, ergini 7-8 mm boyunda sarı renklidir. Dişi sinekler haziran ayı dolaylarında  ceviz büyüklüğündeki körpe ve tüylü kavunların kabukları üzerine iğnesini batırır ve yumurtalarını bırakır. Bir müddet sonra yumurtadan çıkan larvalar kabuğun içerisinde beslenirler. Kavunlar olgunlaşmadan kurtların yaptığı zararlardan dolayı çürür. Temmuz ayında larvalar pup haline gelerek toprağa iner ve kışı orada geçirir. Ertesi yıl haziranda tekrar ergin hale geçerek zarar yapmaya başlar.
Mücadelesi : Kavun sinekleri yumurtalarını koymak üzere uçmaya başladıklarında mücadele ilaçlarıyla ilaçlama yapılmalıdır. Ayrıca toprak sürülürken pup halindeki zararlıyı öldürmek için toprak ilaçlaması yapılmalıdır.

BİTKİSEL PARAZİTLER

Canavar Otu :   Münavebe uygulanmayan tarlalarda zararı büyük olur.
Mücadelesi :  Canavar otu çiçek açıp tohum bağlamadan önce toplanıp imha edilmeli, münavebe uygulanmalı, aynı yere sevdiği bitkiler ekilmemelidir.


KAVUN ÇEŞİTLERİ

Kavunlar olgunlaşma durumlarına göre yazlık ve kışlık olmak üzere iki gruba ayrılır.

Yazlık Kavun Çeşitleri :
Van Kavunu ( Kantalup )
Çitili Kavun
Topatan Kavunu
Molla Köy Kavunu
Pamuk Ova Kavunu
Sındırgı Kavunu

Kışlık Kavun Çeşitleri :
Hasan Bey Kavunu
Altın Baş Kavunu

 

KARPUZ  YETİŞTİRİCİLİĞİ



 
< Prev

Ana Menu

Ana Sayfa
TARIM
ARASTIRMA
^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
LINKLER
Ara - Bul
^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^

Tarim Bölümü

Counter

Free Counter